Een van de eigenschappen die er veel aan mensen met autisme wordt toegedicht, is dat ze veel waarde structuur en duidelijkheid. Het geeft rust en overzicht in hun hoofd. Ervan afwijken is het equivalent voor een melt- of shutdown.
Dat laatst is sowieso onzin. Niet dat het niet kan gebeuren hoor, maar er komt wel enige mate van nuance bij kijken. Het autistische brein werkt anders. Dat is een feit. Prikkels komen harder binnen, en het duurt meestal wat langer voor deze verwerkt zijn. Dat kost energie. Je kan je dan voorstellen dat een opeenstapeling van prikkels, onvoorspelbaarheid en aanpassingsvermogen, kan leiden tot een melt- of shutdown.
Het heeft vaak ook te maken met hoe degene zich voelt; ik kan bijv. wakker worden en te ongeduldig zijn om te eten en douchen, omdat ik van alles wil doen. Mijn hoofd raast door en niets is te gek. Huishouden, boodschappen, koken, wandelen, appjes en mailtjes antwoorden, afspreken, mijn halve to do-list afwerken. In de avond ren ik vooraan bij de bootcamp. Ieders mening kan naar de pomp lopen, en ik doe waar ik mij goed bij voel.
Wat ook kan, is meteen concluderen dat deze dag een pittige gaat worden. Mijn hoofd is traag als stroop. Duistere gedachten overheersen en ik voel me onzeker, overbodig, niets toevoegend en angstig. Ik word al moe van het idee uit bed te moeten. De spiegel vermijd ik. Mijn ledematen voelen pijnlijk, mijn nek zit vast. Soms heb ik geluk dat de mist enigszins optrekt en kan ik binnen mijn huishouden m’n ding doen. Soms is zelfs dat kansloos.
Het maakt me grillig. Mijn bestie heeft wel eens grappend gezegd dat het altijd een verrassing is hoe ze mij aantreft; het is alleen daarom al nooit saai. In een goede bui moet ik hier ook om grijnzen. Daarnaast mag ik weten dat ik welkom ben, in welke staat ik ook verkeer. Zo lief.
Hetgeen wat ik mij nu vooral afvraag is of dit is vanwege mijn herstel, het vallen en opstaan, of dat het miss iets is wat bij mijn karakter, mijn autisme, hoort? Een van mijn uitgangspunten is dat ik met anderen probeer om te gaan, zoals ik het zelf ook prettig vind. En betreft het allereerste wat ik benoemde, het is fijn als mensen consequent zijn -in hun gedrag-, zodat het mij minder energie kost om met de situatie om te gaan. Nieuwe mensen ontmoeten vind ik overigens leuk, maar wel extra vermoeiend.
Wat ik tegenwoordig eigen probeer te maken is dat 2 uitersten naast elkaar kunnen bestaan. Dit gaat over situaties, meningen, maar ook emoties binnenin mijzelf. Dat vind ik nogal lastig te verdragen en mijn hoofd neigt nature naar het idee te willen (of moeten) kiezen. Interessante uitdaging.
Dan kom ik even terug op die consequentie: ik vind het fijn als anderen consequent zijn in hun gedrag. Dat wil ik zelf dus ook uitdragen. Punt is nu -je voelt ‘m al aankomen-, dat ben ik dus niet. Nu niet. Ik ben grillig. En ik vind het verschrikkelijk. Ik haat het zo wanneer ik -gevoelsmatig- ineens als een blad aan de boom omsla.
Sowieso zit ik mij constant af te vragen of ik in situaties aan het maskeren/spiegelen ben. Ik probeer dat automatisme af te leren. Maar wat blijft er dan over? En welke rol heb ik dan bij wie? Je hoeft geen autisme te hebben om verschillende rollen te hebben; ouder, kind, professional, vriend. Bij iedereen ben je toch een beetje anders.
Het valt me op dat veel mensen hier een soort natuurlijke overgang in ervaren en er lang niet zo druk mee bezig zijn als ik. Ook als ik bij het sporten mijn mede-bootcampers observeer; ze zijn vrijwel altijd hetzelfde in gedrag, en hun sportprestaties verschillen hooguit iets als ze net ziek zijn geweest of te laat hebben gegeten en het pasta was.
Als ik naar mezelf kijk ben ik regelmatig totaal iemand anders, bij dezelfde personen! Niet alleen qua gedrag, ook qua uiterlijk. Ik vind het maar vermoeiend en het maakt me ook onzeker; knappen anderen niet af op mijn inconsequentie? Maakt het mij raar? Zitten ze daar wel op te wachten? En hoe ga ik dat ooit doen als ik een baan hoop te vinden?
Nu weet ik dat men de neiging heeft in te vullen dat een ander net zo denkt als zij doen. Ik weet van jongs af aan al dat dat niet zo is, maar toch heb ik wel de neiging in te vullen dat anderen miss net zoveel moeite hebben met veranderingen als ik heb. Fout. Ik probeer tegenwoordig gewoon te vragen of men het oké vindt als ik last minute een besluit maak -om te blijven eten of pitten o.i.d.-, maar ik word er zelf ook gewoon onrustig van. Moet ik extra spullen meenemen of niet? Dat soort overwegingen…
Iets waar ik mijzelf ook gek mee kan maken, is de vraag in hoeverre dit nog hersteld? Het heeft helemaal geen zin om daar zo mee bezig te zijn, maar -het zal je niet verbazen-, iets met voorspelbaarheid. Ik ben voor mezelf niet voorspelbaar. Irritant.
Iedereen verandert door de jaren; noem het volwassen worden, noem het groei, noem het ingrijpende levensgebeurtenissen, maar niemand blijft het hele leven hetzelfde. Ik ben veel veranderd de laatste maanden. Positief? Negatief? Gewoon anders denk ik. Ergens maakt het ook niet uit.
Ik zal waarschijnlijk altijd moeite hebben met de rol die ik bij anderen aanneem. Ben ik daarmee automatisch aan het maskeren? Ik begin voorzichtig te denken van niet. Het ligt gewoon aan hoe ik mij voel, en daar heb ik vooralsnog niet heel veel invloed op. Eenmaal alleen kan ik het bijna vanzelfsprekend accepteren. Heet dat dan mijn autisme? Maakt dat überhaupt uit?
En als mensen mij te veel vinden, of te intens? Dan zijn dat miss niet mijn mensen. Ik probeer met opgeheven hoofd te blijven zoeken naar -nieuwe- mensen die al mijn -grillige- facetten wel kunnen accepteren. Het is tenslotte allemaal een deel van mij. Hopelijk lukt het mij dat volledig te accepteren :)