Vorige week was ik zo ontzettend kwaad. Ik kon wel gillen. Het bleef bij gefrustreerd heen en weer door mijn huis lopen; de buns zouden zich anders kapot zijn geschrokken. Ik was zo moe, maar zo boos! Het is mij dit keer wel gelukt om iemand te bellen, maar het was een eenzijdig geratel van mijn kant. Opluchting? Ik weet het weer eens niet.
Waarom ik zo kwaad was? De vele eisen die worden gesteld in een mensenleven schoten door mij heen. Dit keer niet eens zozeer de eisen die de maatschappij een individu oplegt, maar meer de eisen die je jezelf oplegt. Waarom leg ik mezelf zoveel eisen op? Waarom ben ik zo aan het maskeren en spiegelen? Waarom wil ik zo graag overkomen als een “normaal” persoon? Waarom voel ik mij direct schuldig als ik een keer ergens geen zin in heb? Waarom ben ik zo perfectionistisch? Waarom pas ik mij vrijwel direct aan een ander aan? En waarom is dit de valkuil waar ik mijn hele leven al in trap?
Wss was ik daarmee wel ook kwaad op de maatschappij; ik voel me in de positie gedwongen waarin ik nooit mijzelf kan zijn… En de vraag die dan nu vooral blijft komen, is hoe ik mij ga handhaven in een maatschappij waarin mijn autisme en duistere kant voor een overgroot deel niet worden geaccepteerd?! Het is allang duidelijk dat het leven niet enkel bestaat uit pieken, maar het zouden toch niet alleen maar dalen hoeven zijn? Het leven hoeft toch niet alleen maar pijn te doen?
“Iedereen is wel een beetje autistisch.” Een uitspraak waar ik inmiddels een hardgrondige hekel aan heb gekregen. En dat terwijl het meestal verbindend bedoeld wordt. Raken anderen ook overprikkeld door te veel externe prikkels van buitenaf? Dusdanig dat het fysiek pijn doet? Vragen anderen zich ook constant af of ze wel de juiste antwoorden geven in sociaal contact en overdenken ze dat dan ook nog dagen later? Voelen ze zich dan ook zo eenzaam, omdat ze weten dat ze er niet bijhoren? Raken deze mensen ook overweldigd als er te veel taken en afspraken op het laatst veranderen? Krijgen anderen ook meltdowns/shutdowns waarin de controle over zichzelf compleet verdwijnt? Vragen zij zich af wat ze voelen, simpelweg omdat ze moeten nadenken over dat gevoel? Altijd een “vol” hoofd. Realiseren anderen dat bestaan überhaupt soms al te veel energie kost? Ik kan zo nog wel even doorgaan…
Dit alles betekent echt niet dat de autistische persoon in kwestie meteen depressief is o.i.d. Het is een andere manier van werken van het brein. En dat is niet zielig, of meelijwekkend, het is een feit. Daar mag rekening mee gehouden worden. Double empathy. Het is zoveel meer dan alleen wat irritatie over het verliezen van structuur.
En ik? Ik vond dat ik mij moest aanpassen. Met mijn beperkte kennis van autisme hield ik mij ook voor dat ik gewoon “normaal” moest doen. Dat het een kwestie van veranderen mindset zou zijn… Ik en mijn manier van doen, mochten er niet zijn. Zelfs nadat ik opgenomen ben geweest in een kliniek voor mensen met ASS! Ergens wist ik verstandelijk wel dat dit niet klopte, maar het voelde niet zo. Daarnaast kon ik het ook niet goed beargumenteren. Ik zag er niet zo uit. Ik zag er niet uit als iemand met een stoornis. Een woord dat ook zeer discutabel is trouwens; alsof je brein daarmee kapot is of ziek. Maar goed het wijkt af van het “normale” neurotypische brein, dus deze maatschappij vindt dat je dan maar een stoornis hebt. Bedankt.
Ik mag er wel degelijk zijn. Niet alleen mijn vrolijke, sociale, creatieve, authentieke kant, maar de grillige kant. De duistere kant. De melancholieke kant. De angstige kant. De sceptische en cynische kant. De kant die rouwt over wat niet mogelijk lijkt vanwege mijn autisme. De kant die niet kan voldoen aan datgeen wat als normaal wordt beschouwd. De kant die wat minder snel is. Voor het eerst in een heel lange tijd voel ik dat ook zo. Met vallen en opstaan.
En het lukt me nu soms mijzelf te vergeven. Vergeven dat ik maskeerde en spiegelde. Niet het verwijt dat anderen het niet konden weten, omdat ik zo nodig mooi weer speelde. Nee, het was overmacht. Ik wíst niet beter! En te weinig mensen in mijn omgeving namen de moeite om verder te kijken. En ik voelde mij zo schuldig. Ik schaamde mij diep. Ik hield iedereen voor de gek. Men wist wel dat het niet goed ging, soms leek ik daar haast bekend om te staan; ‘dat meisje met wie het nooit zo goed gaat’. Maar erover beginnen was taboe. Ze moesten eens weten hoe vaak ik op de rand heb verkeerd. Vernederend eigenlijk.
Als tiener heb je vaak het idee al heel volwassen te zijn. Hoe ouder ik word, hoe meer ik mij realiseer dat ik maar een kind was. Een angstig kind dat zich in een wereld bevindt die ze in essentie niet begrijpt. Ik rouw om wat ik gemist heb, maar het was niet expres, ik deed mijn best. Ik gaf alles wat ik had, maar bleef tekortschieten. Alles om maar in een mal te passen die niet voor mij gemaakt is. Ik werd afgedaan als iemand die moeilijk deed, die niet genoeg haar best deed. Hoe fucked up is dat?!
Ik kan mijzelf bijna vergeven voor hoe ik mijn relatie heb aangepakt. Weer het maskeren, het willen begrijpen van de ander, zo veel mogelijk liefde geven, zo min mogelijk ruimte innemen. Alle ballen in de lucht houden om maar niet door de mand te vallen. Welke mand? De grootste fout -als je het al zo kan noemen- die ik heb gemaakt is dat ik -te- naïef was. Te weinig kennis had ik van wat normaal is in een relatie. De liefde die ik mag verwachten. De eisen die ik had mogen stellen. Een verschrikkelijk pijnlijke les, maar die fout maak ik nooit meer.
De eisen die ik überhaupt aan anderen mag stellen. Ik wil mij niet enkel meer conformeren aan wat de ander prettig vindt. Zij mogen zich ook aan mij aanpassen! Ik weet nu wel dat ik niet een egocentrisch persoon ben; een eigenschap waar ik altijd als de dood voor ben geweest. Zo zwart-wit is het niet. Het blijft echter zoeken naar de balans, autist of niet. Grenzen stellen. Soms ben ik ook gewoon een vrouw die last heeft van haar hormonen :)
Vergeving. Acceptatie. Milder zijn. Ik ben er van jongs af aan mee doodgegooid. Ik wist niet hoe dat moest, want ik begreep mijn probleem niet. Ik raakte mijzelf steeds volledig kwijt. Vond dat ik het alleen moest doen. Ik moest me bewijzen. Waarom?! Voor wie?! Het blijft mijn kwetsbaarheid, mezelf anders voordoen dan ik ben. Mooi weer spelen, terwijl ik mij doodongelukkig voel soms. Het zou niet langer mijn probleem moeten zijn als anderen zich daar ongemakkelijk bij voelen. Het hoort -helaas- bij mij. Net als mijn autisme bij mij hoort. Ik ben het niet. Ik heb het. Accepteer dat, of niet.
En nu word ik bijna 30. Pfff. Ik heb mij lang en vaak afgevraagd of ik het zou halen. De veeleisende klauwen in mijn binnenste proberen grip te krijgen op mijn gevoel. Wat heb je nou bereikt? Ga je nu de komende 30 jaar van je leven ook zo verzieken? Ja, ik ben erg onzeker over de toekomst. Ik ben nog altijd herstellend van een autistische burn-out die al ruim 2,5 jaar duurt. Het gaat zo langzaam…
Ik ga nog steeds regelmatig op mijn bek, en dat zal ook blijven gebeuren. De discrepantie in mijn persoonlijkheid is een feit, maar ik ben er geen haar minder om dan een ander. Mijn verleden kan ik niet vergeten, hoe graag ik ook zou willen. Ik zou mezelf kunnen vergeven en rouwen om wat niet was. Dat is oké. Dat mag. Er is zo nu en dan waarachtig ruimte voor. Het heeft me gemaakt tot wie ik nu ben. Iemand die ik soms weer in de spiegel kan aankijken. Voelt acceptatie zo?